کار ما به اینجا رسیده که سرباز اجنبی توی گوش نظامی ایرانی بزند. سپس کاغذ و قلم را بر می دارد و با همان حال، می سراید:

ای ایران ای مرز پرگهر

ای خاکت سرچشمه ی هنر

دور از تو اندیشه بدان

پاینده مانی و جاودان

ای دشمن! ار تو سنگ خاره ای من آهنم

جان من فدای خاک پاک میهنم…

همانجا، خالقی موسیقی آن را می نویسد و بنان نیز آن را می خواند و ظرف یک هفته، تصنیف (ای ایران) در یک ارکستر بزرگ اجرا می شود.

ذات هنر انباشته از احساس است و طبع لطیف هنرمند واقعی، وارهیده از منافع و مطامع شخصی. چه بسیارند هنرمندانی که به سبب کمر بستن به خدمت ارباب قدرت، عمری در آسودگی سپری کردند، مدح ظالم گفتند و مظلوم را نادیده گرفتند،صله از ستمگر گرفتند و چشم بر ستم فرو بستند، روزگارشان گذشت و در نهایت آن ها نیز چهره در نقاب خاک کشیدند و کالبد خود را اسیر خاک دیدند و آن گاه که در دادگاه تاریخ حاضر شدند، هم پیالگی با ظالم، چیره دستی شان در هنر را بی مقدار نمود و حکم سنگین پاک گشتن از دل های مردم این سرزمین را برایشان به همراه آورد و اکنون نامشان را باید به سختی درلابه لای کتاب های رنگ و رو رفته یافت گویی هرگز پا به عرصه عالم هستی ننهاده اند.

در تقابل با اینان، هستند انسان هایی که در هنر سرآمد روزگار خود بوده اند. همراهی و همدلی شان را نیز ارباب قدرت به هرقیمتی خریدار بوده،  ولی ماندگاری همیشگی در قلب مردم را به زندگی کوتاه در رفاه و کسب جایگاه و مرتبه و القاب پرطمطراق در دستگاه حکومت،ارجح دانستند و در نهایت نام خود را بر جریده ی عالم به نیکی ثبت کردند.

حال قضاوت با شما که هنرمندان واقعی در دوره ی ما کدامند؟ احتمالا شما هم برای یافتن پاسخ این سوال، نه به کتاب های تخصصی هنری بلکه به دل هایتان رجوع  می کنید…

پی نوشت: سرود (ای ایران) با اینکه زیبایی و دلنشینی اش بیشتر ریشه در احساس وطن پرستی سرشار سراینده اش دارد(به مصداق جمله معروف:هرآنچه از دل برآید، لاجرم بر دل نشیند) با این حال از ظرافت های خاص دیگری هم برخوردار است که شاید جذاب ترین آن ها این نکته است که هیچ واژه ی غیر فارسی در سرایش این سرود دلنشین به کار نرفته است. نکات بدیع و قابل تامل دیگری در مورد این سرود زیبا و سایر سرودهای ملی ایران نیز وجود دارد که  می توانید این نکات را در تحلیل نسبتا جامعی که به همت سایت پرند انجام پذیرفته در لینک زیر مشاهده نمایید.

تاریخچۀ «سرود ملی» در ایران

ترانه ای ایران با صدای استاد بنان را نیز می توانید از لینک زیر دانلود نمایید:

ای ایران

وقتی در صحنه حق و باطل نیستی، وقتی شاهد عصر خودت و شهید حق و باطل جامعه ات نیستی، هرجا که خواهی باش، چه در نماز ایستاده باشی، چه به شراب نشسته باشی، هردو یکی است (دکتر شریعتی)

و دیگر تو خود بخوان حدیث مفصل از این مجمل…

خواب، خواب، خواب و کماکان این خواب سنگین و طولانی در میان این همه فریاد خاموش استمرار می یابد شاید به انتظار کابوسی…

چرا باید همیشه در انتظار کابوسی لحظه شماری کرد؟؟؟

هرچند که تنها به روز کردن نسخه این گونه نرم افزارها به خودی خود تضمینی برای امنیت کامل وب سایت ها و وبلاگ ها نیست ولی در هرصورت نمی توان تاثیر قابل توجه آن را نادیده انگاشت. به هرحال ظاهرا این مساله باعث دغدغه گروه زیادی از دوستان وبلاگ نویس شده که از طرفی نگران هک شدن و امنیت وب سایت هایشان می باشند و از سوی دیگر از اجرای پروسه آپدیت وردپرس یا… هراسان هستند و دغدغه از دست دادن اطلاعات شان در طی این پروسه و یا مشکلات در اجرا و بالا آمدن سایت شان بعد از انجام عمل آپدیت را دارند.

این مساله باعث شد که تصمیم بگیرم این مطلب رو به توضیح این پروسه با بیان ساده و کاربردی اختصاص دهم که دوستان عزیز وبلاگ نویس بتوانند با خواندن آن، خود به راحتی پروسه آپدیت رو انجام بدهند و نگرانی و دغدغه ای از بابت آن نداشته باشند. البته لازم می دانم پیشاپیش هم از خوانندگان و دوستان قدیمی که به قصد خواندن تحلیل های اجتماعی و… به سایت وجدان مراجعه کرده اند و با این مطلب تقریبا غیر مرتبط که با در نظر گرفتن کمبود آموزش های مناسب کامل در این زمینه و بر حسب ضرورت مجبور به پرداختن به آن شده ام،روبه رو شده اند، عذرخواهی کنم.

در این مطلب در نظر دارم به پروسه ی آپدیت وردپرس به دلیل آن که کاربران قابل توجهی در بین وبلاگ نویسان عزیز دارد، بپردازم. عمل بروز رسانی وردپرس به دو روش دستی و اتوماتیک (همان اتوآپدیت) قابل انجام است که هرکدام از این روش ها منتقدان و طرفداران مختص خودشان را دارند که البته از نظر من در صورت اجرای درست و کامل هرکدام از این روش ها نتیجه مطلوب حاصل خواهد شد. در هرحال، ترجیح دادم به طور کامل هردو روش را تشریح کنم که دوستان عزیز بنا به انتخاب خود یکی از آن ها را برای انجام این پروسه برگزینند.

روش آپدیت دستی:

مرحله اول:

از همه فایل ها و پایگاه داده خود نسخه پشتیبان (backup) تهیه نمایید

یک روش بک آپ گیری استفاده از امکانات cpanel  سایت شماست که می توانید با وارد شدن در قسمت بک آپ آن یک فایل کامل بک آپ (در اصطلاح فول بک آپ) و یا چند فایل بک آپ مجزا از بخش های مختلف نظیر دیتابیس و… سایت خود بگیرید. با این کار می توانید با اطمینان از حفظ اطلاعات و محتوای فعلی سایت خود برای بازیابی در صورت بروز مشکل احتمالی (البته با احتمال خیلی کم) اقدام به انجام ادامه پروسه دستی آپدیت نمایید.

البته با استفاده از خود وردپرس هم می توانید حداقل از نوشته‌ها، دیدگاه‌ها، زمینه‌های دل‌خواه و دسته‌های سایت خود بک آپ تهیه کنید که برای این کار می توانید با استفاده از قسمت مدیریت(برون بری) و یا در برخی نسخه های وردپرس با استفاده از قسمت ابزارها(برون بری) یا همان Tools(Export) فقط از محتوای درون پست های قبلی مانند نوشته ها وکامنت ها و… بک آپ تهیه نمایید.

البته  پلاگینی با عنوان WordPress Database Backup نیز برای وردپرس وجود دارد که می توان با نصب و استفاده از آن بک آپ کامل تری از وردپرس گرفت که به دلیل اینکه بعضی دوستان در انجام این کار با مشکل روبه رو شده اند، اجرای همان دو روش قبلی را توصیه می کنم ( البته در هر صورت حتما بک آپ کامل با استفاده از روش اول باید گرفته شود)

مرحله دوم:

حتما قبل از شروع پروسه ارتقای وردرس،  کلیه پلاگین های فعال را غیر فعال نمایید و قالب سایت خود را به حالت پیش فرض وردپرس تغییر دهید

برای غیرفعال کردن پلاگین ها به قسمت Plugins  وردپرس رفته و همه پلاگین ها را غیرفعال(Deactivate) نمایید.

برای تغییر قالب (پوسته یا همان Template) سایت خود به قسمت Themes رفته و پوسته پیش فرض را که پوسته ی Kubrick است فعال کنید.

مرحله سوم:

جایگزینی فایل های نسخه جدید وردپرس به جای نسخه قدیمی

برای این کار ابتدا آخرین نسخه وردپرس موجود را از این آدرس دانلود نمایید:

دانلود جدیدترین نسخه وردپرس

در هنگام نگارش این راهنما( اردیبهشت ۸۹) آخرین نسخه موجود، نسخه ۲٫۹٫۲ می باشد. سپس فایل زیپ دانلود شده را بر روی هارد کامپیوتر خود Extract نمایید.

یک نرم افزار FTP Manager را برای انتقال فایل ها و فولدرهای مورد نظر از روی هارد کامپیوتر خود به هاست نصب نمایید(مانند برنامه FileZilla). برای دانلود این برنامه از لینک زیر استفاده نمایید

دانلود Filezilla

در صورتی که تاکنون با برنامه های مشابه برای انتقال فایل ها به هاست خود سر و کار نداشته اید، می توانید چگونگی استفاده از این برنامه را در لینک زیر به صورت کامل مطالعه نمایید:

روش استفاده از Filezilla

پس از نصب این برنامه و  وارد شدن توسط آن به فضای هاست خود، کلیه فایل ها و فولدرهای موجود در شاخه ای که قبلا فایل وردپرس روی هاست شما در آن نصب شده است (معمولا درپوشه public_html نصب می شود) بجز پوشه wp-content و فایل های .htaccess  و wp-config.php را پاک کرده و به جای آن از روی هارد خود کلیه محتویات پوشه وردپرس جدید که قبلا دانلود کرده اید (البته به غیر از سه مورد ذکر شده در بالا) را به جای محتویات پاک شده هاست خود جایگزین نمایید.

مرحله چهارم

اجرای دستور Upgrade

با نوشتن دستور http://example.com/wordpress/wp-admin/upgrade.php (فکر می کنم لازم به توضیح نیست که باید به جای example.com نام سایت خود را وارد نمایید) در قسمت آدرس اینترنت اکسپلورر یا فایرفاکس یا هر browser  دیگری که استفاده می کنید و فشار دادن کلید Enter پروسه نصب آپدیت انجام می گردد..

مرحله پنجم:

فعال کردن پلاگین ها و …

اکنون وردپرس شما به نسخه مورد نظر ارتقا پیدا کرده، کافی ست وارد صفحه وردپرس خود شده و مجددا پلاگین های غیرفعال شده را فعال گردانید.

حال می توانید از قسمت Themes پوسته دلخواه خود را مجددا فعال نمایید.

در اینجا وردپرس شما آپدیت شده و سایت شما به مانند قبل قابل مشاهده و دسترسی است.

برای دریافت فایل PDF روش آپدیت دستی می تونید از لینک زیر استفاده نمایید.

دانلود

روش آپدیت اتوماتیک:

این روش به سبب سهولت انجام آن و زمان بری کم در صورت دقت در انجام مراحل، برای خوانندگان عزیز مخصوصا دوستانی که سرعت اینترنت پایین تری دارند، مناسب تر می باشد.

برای انجام این روش ابتدا مرحله اول (بک آپ گیری) و مرحله دوم (غیرفعال کردن پلاگین و..) را از پروسه روش آپدیت دستی که در بالا ذکر شد، عینا انجام دهید.

سپس پلاگین Wordpress Automatic Upgrade را که به صورت فایل زیپ شده می باشد از لینک زیر بر روی هارد کامپیوتر خود دانلود نماید.

لینک دانلود

حال این پلاگین را در وردپرس خود نصب نمایید ( بدون اینکه فایل زیپ دانلود شده را تغییر دهید به فسمت Plugins وردپرس رفته و وارد قسمت installed شده و گزینه add new در بالای این صفحه را انتخاب کرده و سپس با انتخاب گزینه Upload آدرس فایل زیپ دانلود شده بر روی هارد خود را با استفاده از Browse داده و بر روی  Install now کلیک کنید. اکنون این پلاگین نصب شده است.

حال دوباره بر روی گزینه plugins در سمت چپ صفحه وردپرس کلیک کرده، مشاهده می کنید که این پلاگین نصب و فعال شده است. حال در متن نوشته شده در جلوی این پلاگین بر روی Wordpress Automatic Upgrade Go to کلیک کنید. از این قسمت به بعد به صورت اتوماتیک وار این پلاگین در طی چندین مرحله با تایید گرفتن از شما در هر مرحله اقدام به بک آپ گیری از ورد پرس و سپس نصب نسخه جدید وردپرس به صورت خودکار میکند. شما فقط کافی است در هرمرحله اقداماتی که این پلاگین از طریق کادر محاوره ای خود به شما گوشزد می کند را انجام داده و تایید کنید تا مرحله بعدی به صورت خودکار آغاز شود. کل این چند مرحله حداکثر ۱۰ دقیقه زمان خواهد برد.

پس از پایان آخرین مرحله، پیغام تایید آپدیت وردپرس به نسخه جدید بر روی صفحه ظاهر شده و شما می توانید با اطمینان خاطر از نسخه جدید وردپرس تان استفاده نمایید.

در نهایت هم مانند مرحله پنجم روش دستی مجددا پلاگین ها و پوسته ی دلخواه را در نسخه جدید وردپرس، فعال نمایید.

در پایان امیدوارم با مطالعه این مطلب به راحتی و بدون ترس و دغدغه، خودتان به راحتی بتوانید نسخه ی وردپرس تان را به روز نمایید.

البته استثنائا فروردین امسال با استثنائاتی نیز همراه بود. مانند بحث و جدل دولت و مجلس بر سر هدفمندسازی یارانه ها، رای گیری مجله تایم برای انتخاب چهره پرنفوذ ۲۰۱۰ و تلاش گسترده بچه های سبز برای تاثیر گذاری بر این انتخاب و همچنین شدت گرفتن ناگهانی بحث و اظهارنظر مخصوصا اظهارنظرهای رسمی در مورد زلزله تهران و لزوم جابه جایی نیمی از جمعیت این شهر به سوی شهرستان ها که مقداری فضای سکون معمول فروردین ماه را دستخوش تغییراتی نمود.

ولی در میان همه این خبرهای داغ و بعضا تامل برانگیز که معمولا بازتاب رسمی و غیر رسمی آنها به قدری گسترده بوده که غالب مردم به گونه ای در جریان آن قرار گرفته اند، به طور اتفاقی و شاید هم با چند ماه تاخیر در جریان یک حرکت زیبای فرهنگی قرار گرفتم که با توجه به مهجور و غریب ماندن اینگونه حرکت های زیبا تصمیم گرفتم که حتما در اولین مطلبم به آن اشاره ای کنم.

سایت پارسی مان که همتی گسترده در گسترش کاربرد زبان فارسی و پالایش هرچه بیشتر آن از کلمات بیگانه دارد در مطلبی با عنوان رایاواژه‌ نامه ی فارسی به پارسی اقدام به ارائه واژه نامه ای برای ارائه معادل (همتای) فارسی بسیاری لغات پرکاربرد غیرفارسی نموده و البته جذابیت این حرکت از نظر من به دلیل خلاقیت ارائه دهنده گان این واژه نامه ارزشمند در سازگاری این واژه نامه با فرهنگ لغت بابیلون که در بیشتر رایانه های شخصی مورد استفاده قرار می گیرد، صدچندان شده است.

ضمن دست مریزاد و خسته نباشید به عزیزان و زحمتکشان سایت پارسی مان، لینک دانلود این واژه نامه که به راحتی بر روی فرهنگ لغت بابیلون نصب می گردد را در انتهای این مطلب قرار میدهم. امیدوارم که این حرکت های موثر و زیبا هرچند که با وجود این آشفتگی در عرصه هنر و فرهنگ، متاسفانه هیچگونه منافع مادی را برای ارائه دهندگان آن ایجاد نمی نماید و فقط نشان دهنده عشق و علاقه خالصانه و بی مزد و منت علاقه مندان به تاریخ، فرهنگ و ادب این آب و خاک است، روز به روز بیشتر و بیشتر گردد و آفریدگار مهربان به همه این زحمت کشان بی ادعا، سلامتی همراه با بهروزی و موفقیت را ارزانی دارد.

رایاواژه نامه فارسی به پارسی برای فرهنگ لغت بابیلون (لینک دانلود)

بالاخره به پایان سال رسیدیم. سال ۸۸، سالی پر نشیب و فراز بود که شاید روزی در ثبت تاریخ، حتی تاریخ رسمی کشور، به عنوان نقطه عطفی در تاریخ معاصر این مرز و بوم از آن یاد شود. سایت وجدان نیز در طول این سال، به مانند هر رسانه اجتماعی دیگری، خواه ناخواه از رویدادهای این سال تاثیر پذیرفت و کوشید که با وجود بسیاری محدودیت ها که همواره رسانه های اجتماعی و مخصوصا رسانه های اینترنتی را تهدید کرده و می کند، در حد توان و جایگاه و مخاطب خود و با حفظ پایبندی به اصولی که از همان ابتدا به عنوان خط مشی فعالیت این سایت عنوان شد، تاثیرگذار باشد.

در این سال پرحادثه، با همه تلخی ها و شیرینی ها که شاید حس کردن طعم شیرین آن با تمام وجود، محتاج گذر روزها، ماه ها و حتی سال های دیگری ست، وجدان کوشید تا تلخی حوادث، آنقدر زبانش را تلخ نکند که در بوته بی انصافی و نفی همه داشته ها بیفتد و شیرینی آن، آنقدر کامش را شیرین نکند که باد به گلویش بیندازد و با رویاپردازی، توهم نتیجه و ثمره یک شبه را فریاد زند.

کلام پایانی امسال را با جمله ای از الگوی واقعی عدالت در کردار و نه فقط در گفتار، علی (ع) که خود شرح حال امروز ماست،زینت می بخشم که فرمود: دنیا دو روز است، یک روز برای تو و یک روز علیه تو، روزی که برای توست مغرور نباش و روزی که علیه توست، صبور باش، چون هر دو روز می گذرد.

در پایان این مطلب هم از فرصت استفاده می کنم و عید نوروز را به همه دوستان عزیز و خوانندگان فهیم سایت وجدان شادباش می گویم.سالی سرشار از امید، پیروزی و کامیابی را برای همه شما عزیزان آرزومندم. نوروزتان پیروز.

ای آنکه به تدبیر تو گردد ایام
ای دیده و دل از تو دگرگون، مادام
ای آنکه به دست توست احوال جهان
حکمی فرما که گردد ایام به کام

پی نوشت اول: تصمیم گرفتم که به عنوان عیدی سایت وجدان به شما دوستان عزیز چند لینک مفید و کاربردی برای دانلود در انتهای مطلب پایانی امسال قرار دهم. چند لینک مستقیم برای دانلود فیلم های نامزد بهترین فیلم مراسم اسکار امسال به همراه تقویم سال آینده برای نصب در تلفن همراه شما دوستان و همچنین سال نمای ایرانی سال آینده که به زیبایی هرچه تمام تر، تمامی مناسبت ها و جشن های باستانی ایران عزیزمان نیز در آن ذکر گردیده است.

پی نوشت دوم: تغییر در شکل اسامی معمول فیلم ها با توجه به مشکلاتی که برای سایت های سینمایی به سبب قرار دادن این لینک ها پیش آمده و برای جلوگیری از ف. ی.ل. ت. ر شدن سایت انجام شده است.

فیلم a.v.a.t.a.r

حجم: ۵۶۵ مگابایت

رمز فایل دانلود شده: www.p30nama.com

لینک مستقیم دانلود

فیلم The B.l.i.n.d Side

حجم: ۴۴۹ مگابایت

رمز فایل دانلود شده: www.eramfilm.com

لینک مستقیم دانلود

فیلم An E.d.u.c.a.t.i.o.n

حجم: ۳۷۸ مگابایت

رمز فایل دانلود شده: www.eramfilm.com

لینک مستقیم دانلود

فیلم up in t.h.e air

حجم: ۴۴۰ مگابایت

رمز فایل دانلود شده: www.MihanMovie.com

لینک مستقیم دانلود

فیلم a seious m.a.n

حجم: ۳۵۰ مگابایت

رمز فایل دانلود شده: www.p30nama.com

لینک مستقیم دانلود

تقویم سال ۸۹ برای موبایل

لینک مستقیم دانلود

تقویم سال ۸۹ حاوی تمامی مناسبت ها و جشن های باستانی ایران

لینک مستقیم دانلود

دموکراسی می گوید: رفیق، حرفت را خودت بزن، نانت را من می خورم. مارکسیسم می گوید: رفیق، نانت را خودت بخور، حرفت را من می زنم. فاشیسم می گوید: رفیق، نانت را من می خورم، حرفت را هم من می زنم و تو فقط برای من کف بزن. اسلام حقیقی می گوید: نانت را خودت بخور، حرفت را هم خودت بزن و من فقط برای اینم که تو به این حق برسی. اسلام دروغین می گوید: تو نانت را بیاور و به ما بده و ما هم قسمتی از آن را جلوی تو می اندازیم و حرف بزن، اما آن حرفی را که ما می گوییم. (دکتر شریعتی)

این نقل قول زیبا و گویا از این اندیشمند بزرگ، شاید آیینه تمام نمایی برای بیان تمامی افکاری بود که در نظر داشتم این مطلب را به نگاردن آن ها اختصاص دهم. پس سخن کوتاه باید والسلام.

پی نوشت: ترانه زیبای محسن نامجو با عنوان چه گوارا، یاد ترانه معروف چه گوارای خانم ناتالی کوردون را برایم زنده کرد، ترانه ای که شاید شنیدن دوباره آن، حتی بدون داشتن تعصب و شیفتگی به شخصیت و ذهنیت انقلابی گری ارنستو چه گوارا، هم دلنشین و خاطره انگیز باشد. به نظر می رسد این اثر محسن نامجو، اقتباسی از همان ترانه بوده، هرچند که من تاکنون با اظهارنظری از محسن نامجو در این مورد برخورد نکرده ام.به هر روی، تصمیم گرفتم لینک دانلود این دو ترانه شنیدنی را برای استفاده عزیزان علاقه مند در انتهای این مطلب قرار دهم.

دانلود ترانه چه گوارا محسن نامجو

دانلود ترانه چه گوارا ناتالی کوردون

در انتهای این مطلب، خواندن برگزیده ای از شعری زیبا از مهدی اخوان ثالث خالی از لطف نیست. باشد که میخ آهنین کلمات،این بار بر سنگ محکم افکار و مغزهای از تعصب منجمد، فائق آید:

سال ها زین پیش تر من نیز، خواستم کین پوستین را نو کنم بنیاد، با هزاران آستین چرکین دیگر، برکشیدم از جگر فریاد، “این مباد، آن باد” … ناگهان طوفان بی رحمی سیاه برخاست، پوستینی کهنه دارم من، یادگار از روزگارانی غبارآلود، مانده میراث نیاکانم مرا، این روزگار آلود. های فرزندم! بشنو و هشدار، بعد من این سالخورده جاودان مانند، با بر و دوش تو دارد کار، لیک هیچت غم مباد از این.

اینکه واقعا سرمنشا این ماجراها را درکجا باید جست وجریان سازی هایی از این دست، منافع و مطامع کدام گروه و جریان فکری را تامین می کند، خود به بحثی جداگانه و تفصیلی نیازمند است و و لزوم بررسی و ریشه یابی حوادث و جریانات مشابهی از این دست را در تاریخ سی ساله انقلاب اسلامی می طلبد.

پیرامون حوادث ماه اخیر نیز به قدری پوشش خبری و نقد و نظر از رسانه های مختلف تصویری و مکتوب و مجازی با طیف های عقیدتی گوناگون، گسترده بوده است که از دیدگاه شخصی من، هر انسان منصف و مطلعی به راحتی می تواند در جایگاه حکمیت نزد وجدان خویش قرار گیرد و در این مورد نیاز به تفسیر و تاویل بیشتری وجود ندارد.

از آنجا که کلامی زیبا و کوتاه از انسانی فرهیخته چون شریعتی بزرگ را نیز آیینه تمام نمای ذهنیتم برای نوشتن و ادامه این مطلب دیدم، این مطلب را با آن به پایان می برم که اثبات واضحات را بیش از این در مسلخ بازی با کلمات قربانی نکرده باشم.

(وقتی در صحنه حق و باطل نیستی، وقتی که شاهد عصر خودت و شهید حق و باطل جامعه ات نیستی، هرجا که خواهی باش، چه در نماز ایستاده باشی، چه به شراب نشسته، هر دو، یکی است)

یک سوال کلی: مفهوم هدف مندسازی یارانه ها که اصلی ترین هدف لایحه تحول اقتصادی دولت است، چیست؟

در بیان ساده، حذف کمک های دولتی یا همان یارانه ها است که تاکنون برای تعدیل قیمت تمام شده محصولات به برخی صنایع یا مشاغل مختلف برای توانایی حضور در بازار و همچنین حفظ قدرت رقابت داده شده یا به صورت غیرمستقیم در برخی از اقلام مخصوصا اقلام اساسی مورد استفاده مردم نظیر آب، برق ، گاز، بنزین، آرد و… پرداخت می شود.

تا این جا که بخش اول این لایحه است، بحث ما کاملا روشن و واضح است ولی ابهامات و بحث و جدل ها، غالبا در حواشی بخش دوم این لایحه شکل گرفته است که به چگونگی مدیریت دولت بر آثار تورمی ناشی از حذف یارانه ها در فرآیند هدفمندسازی می پردازد.

یک سوال ساده: آثار تورمی ناشی از حذف یارانه ها چگونه است؟

یک جواب ساده تر: با یک محاسبه ساده و ابتدایی به راحتی قابل درک است که اگر به طور مثال به جای آرد کیلویی فقط و فقط ۷۵ ریال (با یارانه دولتی) آرد با نرخ آزاد به نانوایی ها عرضه شود، به علت بالا رفتن قیمت تمام شده نان، مسلما قیمت نان برای مصرف کننده نهایی درصد قابل توجهی افزایش می یابد یا به طور واضح تر اگر اکنون یک نگاه ساده به قبض برق منزل تان بیاندازید خواهید دید به طور مثال اگر مبلغ ۹۰۰۰ تومان به عنوان وجه پرداختی شما در آن قید شده باشد، در کنار آن مبلغی در حدود ۴۵-۵۰ هزار تومان به عنوان سهم یارانه دولتی ذکر شده است. این به این معنا است که در صورت حذف یارانه های دولتی، خانواده ای که هر دوماه یک بار مبلغی در حدود ۹۰۰۰ هزار تومان را به عنوان هزینه برق مصرفی خود پرداخت می کرده است، پس از حذف یارانه ها باید مبلغی بین ۵۵-۶۰ هزار تومان را تحت این عنوان بپردازد. خودتان به راحتی می توانید این مساله را به قبض گاز و آب و… هم تعمیم دهید.

در مورد دیگر بهای حامل های مختلف انرژی به طور مثال بنزین برطبق این لایحه در چند مرحله به قیمت فوب خلیج فارس که با توجه به قیمت جهانی نفت متغیر و معمولا رقمی مابین ۶۰۰ تا ۸۰۰ تومان برای هر لیتر می باشد افزایش خواهد یافت که با توجه به نرخ فعلی بنزین یارانه ای با قیمت ۱۰۰ تومان برای هرلیتر، افزایش حداقل ۶۰۰ درصدی قیمت بنزین را پس از حذف یارانه ها شاهد خواهیم بود. مانند مثال قبل خودتان این موضوع را به قیمت گازوییل و… تعمیم دهید. حال تصور کنید که با حداقل ۶ برابر شدن قیمت بنزین، نرخ کرایه حمل و نقل مسافر و مهم تر از آن هزینه ترانزیت و جابه جایی کالاها به چه مقدار تغییر خواهد نمود؟ محاسبه این قسمت هم بر عهده شما دوستان عزیز.

تا این جا بخش اول این مطلب که هدف آن اشاره و ذکر دورنمایی ساده و ملموس از چند بعد کوچک از تغییرات زندگی روزمره مردم بود بیان شد. با این پیش زمینه به مساله چرایی مطرح شدن این لایحه می پردازیم. اینکه آیا اصل موضوع هدفمند کردن یارانه ها، حرکت درست و منطقی است یا خیر؟ این بار در جواب باید گفت که بسیار ساده لوحانه است اگر کسی اصل و ضرورت اجرای این طرح را زیر سوال برده و نفی کند. با یک مقایسه آماری کوچک با دنیا پاسخ این سوال قابل درک تر می گردد. اینکه اگر مصرف سوخت کل کشورهای صنعتی را بر تعداد اتومبیل های آنها تقسیم کنیم به ازای هر اتومبیل در اروپا روزانه ۲ لیتر و در آمریکا ۴ لیتر بنزین مصرف می شود اما اگر این ضرب و تقسیم ساده را در خصوص کشور ایران صورت دهیم به رقم مصرفی ۱۱ لیتر در روز برای هر اتومبیل خواهیم رسید.. اینکه سرانه مصرف آب در کشور ما تقریبا دوبرابر الگوی جهانی مصرف در دنیاست و اینکه سرانه مصرف برق هر ایرانی ۳ برابر میانگین جهانی است و… (در این زمینه مطالعه این گزارش سایت خبری توانیر در مورد مقایسه عددی شاخص های مصرف انرژی و… در ایران با سایر کشورها را برای درک بهتر این واقعیت به شما دوست عزیز توصیه می کنم)

اینکه وجود یارانه های دولتی گسترده در سیستم اقتصادی به دلیل محدودیت توانایی نظارتی کامل، منجر به بروز رانت خواری های گسترده اقتصادی به سبب توزیع ناعادلانه یارانه ها در بخش های مختلف می گردد (بهتر است بگوییم گردیده است) که این مساله به خودی خود سبب ورشکستگی برخی صنایع به سبب رقابت نابرابر و ناسالم و در کنار آن ایجاد درآمدها و رونق کاذب برای برخی مشاغل و صنایع دیگر گردیده است. اینکه نقش اصلی دولت در اقتصاد با وجود داشتن اهرم های اقتصادی نظیر یارانه ها در دستانش به هیچ عنوان در عمل قابل کاهش نیست و بحث خصوصی سازی و همچنین کوچک کردن دولت، بدون لحاظ کردن این فاکتور اساسی، همچنان که تاکنون دیده ایم تنها به شبه دولتی شدن برخی صنایع و… منتهی شده است و ده ها و صدها دلیل ریز و درشت دیگر که زیر سوال بردن و نفی اصل اجرای این حرکت را به کاری احمقانه و به بیان برخی تنها سیاسی بدل می کند.

حال مشکل کار کجاست؟ این اختلاف نظرها و تردیدهای عمیق چه دلایلی دارد؟ جواب اکثر منتقدین یک عبارت است: قسمت دوم این لایحه، که در آن نقش و روش دخالت دولت برای مهار موج عظیم تورمی ناشی از حذف یارانه ها بیان شده است.

در لایحه اولیه دولت در هنگام ارائه به مجلس، جامعه به دهک های گوناگون تقسیم شده و این مطلب عنوان شده بود که یارانه ها به صورت نقدی به پنج دهک یعنی نیمی از جامعه که شرایط اقتصادی ضعیف تری دارند توسط دولت پرداخت گردد. در مورد مبلغ پرداخت نقدی دولت به ازای هرنفر در این پنج دهک از جامعه هم در ۹ ماه اخیر ارقام مختلفی ذکر شده است. آقای احمدی نژاد در نطق های انتخاباتی این مبلغ را ۸۰ هزار تومان به ازای هر نفر عنوان کرد یعنی به عبارتی ۳۲۰ هزار تومان در هرماه برای هر خانواده ۴ نفره که مشمول این طرح می شوند و البته تا این لحظه این مبلغ به ۲۰ هزار تومان برای هر نفر کاهش یافته است یعنی ۸۰ هزارتومان برای هر خانواده ۴ نفره مشمول این طرح. حال اینکه در نهایت این سیر نزولی به کجا ختم شود الله اعلم.

ولی در مجموع بحث قطعی در این بخش لایحه این موضوع است که از کل مبلغ درآمد ناشی از حذف یارانه ها، ۵۰ درصد به صورت پرداخت نقدی به مردم، ۳۰ درصد به عنوان کمک به صنایع مختلف و ۲۰ درصد به عنوان کمک به سازمان های زیرمجموعه دولت برای مهار ضربه ناشی از حذف یارانه ها، اختصاص یابد.

اکنون حتی اگر از بحث های حاشیه ای دیگر در مورد چگونگی نظارت بر خرج کردن این پول توسط دولت و اما و اگرها در مورد صحت مدیریت در توزیع این مبالغ کلان و نجومی و شائبه بوجود آمدن رانت خواری های گسترده بیشتر و… که بگذریم و با دیدی کاملا مطمئن و مثبت به ابن مساله بنگریم، بازهم سوالات جدی دیگری در مورد این روش اجرا به ذهن متبادر می شود:

سوال اول: درست است که نمی توان این واقعیت را انکار کرد که پروسه حذف یارانه ها ،آزاد کردن قیمت حامل های مختلف انرژی و ملزم کردن دولت به عدم دخالت گسترده در اقتصاد در تمامی کشورهای موفق در دنیا که به عنوان الگوی ما برای انجام این کار می باشند، موفقیت و شکوفایی اقتصادی بیشتر آن ها را به دنبال داشته است ولی باید این سوال هم پاسخ داده شود که در کشورهایی که به طور مثال قیمت حامل های انرژی آزاد است و دولت نقش کوچکی در اقتصاد دارد، میانگین درآمد افراد در آن جوامع، چند برابر کشور ماست و آیا جامعه ما در حال حاضر پتانسیل مواجهه با این تغییرات بنیادین را دارد؟

می دانیم که در کشور ما حداقل میزان حقوق بر طبق آخرین مصوبه وزارت کار مبلغ ۲۷۰ هزار تومان یا به عبارتی حدود ۳۰۰ دلار است.حال نگاهی ساده به میزان درآمد اقشار مختلف در جوامع الگوی ما نشان از این دارد که حداقل میزان حقوق در این کشورها به طور توسط رقمی بالاتر از ۱۰۰۰ دلار در هرماه می باشد (در آمریکا حداقل دستمزد در برای هر ساعت کار هفت دلار و بیست و پنج سنت می باشد یعنی به ازای هر روز کاری که ۸ ساعت می باشد حداقل دستمزد ۵۸ دلار است و این رقمی بالاتر از ۱۱۰۰ دلار حداقل دستمزد در ماه را در آمریکا نشان می دهد(یعنی بالای یک میلیون تومان حداقل دستمزد ماهیانه) در انگلیس و فرانسه حداقل دستمزد به ازای هر ساعت کار بین ۷ تا ۸ یورو متغیر است این یعنی حدود ۱۲۰۰ یورو در ماه (یعنی رقمی بالای یک میلیون و ششصد هزار تومان حداقل دستمزد ماهیانه) البته در کشورهای جنوب اروپا که اقتصاد ضعیف تری دارند و البته تا حدودی حمایت ها و نظارت های دولتی بر اقتصاد نیز وجود دارد، این رقم در حدود ۳ یورو برای هر ساعت است، یعنی ۵۲۸ یورو در هر ماه که بازهم رقمی بالاتر ۷۰۰ هزار تومان حداقل دستمزد در ماه را نشان می دهد.که این ارقام نشان می دهد که حداقل دستمزد در این کشورها، بین ۳ تا ۷ برابر حداقل دستمزد در کشور ما است، که این مساله، مسلما فشار بسیار شدیدتری به اقشار مختلف جامعه ما در مقایسه با آن کشورها در اثر حذف کامل یارانه ها را سبب خواهد شد. البته باید این نکته ظریف را هم در نظر گرفت که بسیاری از آن کشورها مانند کشور ما، خود دارای منابع غنی انرژی و تولید کننده نفت و گاز و بنزین و… نیستند و تنها خریدار حامل های مختلف انرژی آن هم با نرخ های آزاد بین المللی هستند چاره ای جز عرضه حامل های انرژی به نرخ آزاد بین المللی ندارند در حالیکه به طور مثال قیمت تمام شده تولید بنزین یا گاز در کشورما با توجه به داشتن منابع نفتی و گازی فراوان خدادادی، بسیار پایین تر از نرخ های بین المللی است.

سوال دوم: کمک نقدی دولت تا چه حدی می تواند حداقل شرایط فعلی اقتصادی را برای خانواده های ایرانی حفظ کند؟

برای روشن تر شدن جواب این سوال یک محاسبه ساده دیگر را باهم انجام می دهیم. در ابتدای این مطلب اشاره شد که وجه پرداختی به عنوان بهای برق مصرفی در صورت حذف یارانه ها به طور مثال از ۹۰۰۰ تومان (که البته این مبلغ هم هزینه برق فعلی یک خانواده ۲ یا حداکثر ۳ نفره است و نه بیشتر) به بیش از ۶۰ هزارتومان افزایش می یابد. یا به طور مشابه وجه پرداختی به عنوان بهای گاز مصرفی از ۹۰۰۰ تومان در خوش بینانه ترین حالت به بیش از ۵۰ هزار تومان افزایش خواهد یافت. از افزایش قیمت آب بها در این محاسبه هم کلا در می گذریم. تا اینجا تفاوت وجه پرداختی در حدود ۹۰ هزار تومان افزایش پرداخت، توسط ما را در طی دوماه نشان می دهد یعنی حدود ۴۵۰۰۰ هزار تومان افزایش پرداخت یک خانواده ۲ یا ۳ نفره در ماه پس از حذف یارانه ها آن هم فقط در قسمت افزایش بهای برق و گاز.

با اشاره ای که به آزاد شدن قیمت آرد در بحث قبلی نمودم، پیش بینی یک افزایش حداقل ۱۰۰ درصدی در بهای نان به عنوان غذای اصلی در جامعه ما یا به عبارتی همان قوت غالب مردم ما، خیلی دور از انتظار نخواهد بود. این یعنی به طور مثال قیمت نان لواش در حال حاضر ۳۰ تومانی به بیشتر از ۶۰ تومان خواهد رسید (خواندن این گزارش مرتبط از آشفتگی در قیمت عرضه نان در حال حاضر در تهران که حتی این طرح به اجرا هم نزدیک نشده است، خالی از لطف نیست)

با افزایش ۶۰۰ درصدی قیمت بنزین از رقم ۱۰۰ تومانی فعلی به حدود ۶۰۰ تومان پس از حذف یارانه ها، مسلما نرخ کرایه جابه جایی مسافر و مهم تر از آن هزینه حمل و نقل و جابه جایی کالاها و محصولات مختلف در بهترین حالت (که خیلی خیلی خوش بینانه است) افزایش ۱۰۰ درصدی را تجربه خواهد کرد. حذف یارانه کاغذ، افزایش قابل توجه نرخ کتاب ها مخصوصا کتاب های دانشگاهی و… که از کاغذ یارانه ای دولتی استفاده می کنند را به دنبال خواهد داشت. خارج شدن کامل مصالح مختلف ساختمانی از سبد حمایتی دولت، افزایش نرخ ساخت مسکن و به تناسب آن افزایش قیمت مسکن را سبب خواهد شد و بسیاری موارد دیگر…

حال با احتساب اینکه دولت برنامه دارد به هر فرد ایرانی مبلغی مابین ۶۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ هزار تومان (البته تا این لحظه) پرداخت نماید و این یعنی در بهترین حالت مستضعف ترین خانواده ۴ نفره ایرانی ۸۰۰۰۰ تومان در ماه پس از حذف کامل یارانه ها دریافت خواهد کرد که بر طبق محاسبه قسمت قبل ۴۵۰۰۰ هزار تومان آن را فقط به خاطر افزایش بهای برق و گاز از کف می دهد(البته اشاره شد که بهای برق و گاز برای یک خانواده حداکثر ۳ نفره محاسبه شده بود) آیا ۳۵۰۰۰ هزار تومان باقی مانده کفاف افزایش سرسام آور قیمت هایی که در قسمت قبل توضیح داده شد و احتمالا در تخمینی خوش بینانه باعث افزایش هزینه حداقل ۱۰۰۰۰۰ هزار تومانی در هزینه ماهیانه یک خانواده ۴ نفره خواهد شد را خواهد داد؟

مگر هدف اصلی این طرح بر طبق گفته دولت مردان، فشار کمتر به اقشار آسیب پذیر کشور ما و توزیع عادلانه تر درآمدهای کشور نیست؟ پس چگونه است که بازهم اقشار آسیب پذیر بیشترین ضربه را از اجرای این طرح خواهند خورد؟

سوال سوم- آیا اجرای این لایحه باعث تغییرات در حوزه های دیگر، غیر از امور اقتصادی مردم هم خواهد شد؟

از بحث های صرفا اقتصادی که بگذریم، مطمئنا اجرای این طرح میلیون ها نفر از مردم ما را به طور مستقیم نیازمند و محتاج کمک های ماهیانه دولت خواهد کرد.اتفاقی که قبلا در نهادی با نام کمیته امداد و سازمان بهزیستی اتفاق افتاده است که اکنون در حدود نزدیک ۱۰ میلیون نفر از مردم کشور ما را که شرایط اقتصادی ضعیف تری دارند، زیر پوشش خود دارد. نگاهی دقیق تر به دورنمای اجرای این طرح نشان می دهد با بالا رفتن وابستگی مردم ما، آن هم به صورت مستقیم به دولت، خواسته یا ناخواسته، قدرت دخالت دولت و قابلیت فشار او بر مردم که محتاج کمک های مستقیم او هستند، مضاعف می شود تا جایی که حتی دولت در صورت تمایلش می تواند به عنوان ابزار از مردمی که در صورت قطع کمک های نقدی ماهیانه شان به هر دلیلی، زندگی شان نابود می شود، استفاده نماید و آن ها را به هر سمت و سویی که دلخواهش است، سوق دهد. تصور ادامه این روند نیز با شما دوست عزیز…

این ۳ مساله ای که بیان شد، روشن ترین و عامه فهم ترین معضلات این روش اجرای هدفمند سازی یارانه هاست، آن هم در حالتی که بسیاری زیرساخت ها در بخش های مختلف برخلاف وعده های داده شده آماده نشده است. به طور مثال اجرای قدرتمند و گسترده طرح دوگانه سوز کردن خودروها و ایجاد جایگاه های CNGو … که سال هاست صحبت از آن است یا توجه واقعی به حمل و نقل عمومی، افزایش تعداد اتوبوس یا خطوط مترو و…می توانست بسیاری هزینه ها را در این بخش  مصرف سوخت را کاهش دهد.

یا در حالی که عنوان می شود دولت مردان ما نگران مصرف وحشتناک بنزین در کشور هستند و برای نشان دادن این دغدغه شان، سینه ها چاک می دهند و داد از نبودن فرهنگ مصرف در مردم می زنند، حداقل این مسئولین عزیز می توانستند در گام اول حسن نیت خود را با جلوگیری از تولید خودروهای با تکنولوژی ۲۵ سال پیش مانند پژو ۴۰۵ و سمند(که موتور پژو ۴۰۵ را خود جای داده است) و … که مصرف بنزین آن ها در حدود دو برابر استانداردهای روز دنیاست در خودروسازان نشان دهند که همان مثل معروف قسم حضرت ابوالفضل و دم خروس در اینجا نیز تکرار نشود.

یا در بخشی دیگر حمایت دولتی، نظارت دقیق تر و فرهنگ سازی در به طور مثال عایق کاری حرارتی ساختمان ها قبل از به اجرا گذاشتن طرح هدفمندسازی، می توانست تا حدود زیادی ضربه و موج ناشی از افزایش قیمت گاز بر مردم را تعدیل نماید و یا اجرای گسترده و نه فقط نمادین تولید نان های صنعتی با ضایعات کم، مسلما هزینه پرداختی مردم در این بخش را کاهش می داد و بسیاری از موارد دیگر که حتی به قول برخی دولت مردان، نیاز به هزاران نفر-ساعت فکر و بحث کارشناسی هم نداشت و حتی یک انسان عادی نیز توانایی درک این مطلب را داشت که اگر فقط بخشی از این کارها به عنوان پیش نیاز این طرح بزرگ، انجام می پذیرفت، مسلما نه نیاز به توزیع مستقیم پول توسط دولت آن هم به این میزان گسترده بود، نه سرانه مصرف حامل های انرژی در کشور ما اینچنین بالا بود، نه ضایعات نان (یعنی در نهایت همان سرانه مصرف آرد در کشور) به این رقم نجومی می رسید و بسیاری مسائل دیگر که در حال حاضر به عنوان علت وجودی مطرح شدن این لایحه توسط مجریان آن عنوان می شود.

ما برون را ننگریم و قال را ——— ما درون را بنگریم و حال را

در پایان ذکر مجدد این مطلب را لازم می دانم که در این مطلب نیز سعی شد با نگاهی جامع ولی ساده به بررسی و ارائه منصفانه نکات مثبت و منفی موضوع که این بار در مورد لایحه هدفمندسازی یارانه ها بوده، پرداخته شود ولی با این وصف نگارنده همچون هر انسان جایزالخطایی خود را مصون از اشتباه و لغزش نمی داند، به این سبب همه دوستان منتقد را دعوت به بیان نظرات شان به صورت مستدل در قسمت دیدگاه ها می نماید و در صورت امکان تلاش نگارنده بر این خواهد بود که پاسخ این دسته از عزیزان نیز در همان قسمت دیدگاه ها ارائه شود.

پی نوشت: برای آن دسته از دوستانی که با هر دلیلی، تمایل به استفاده از  نسخه pdf این مطلب را دارند، این فایل از لینک زیر قابل دریافت می باشد.  [دانلود]

]]> http://mohammadee.com/?feed=rss2&p=113 24